Weekje Wetenschap: Honours #4

13:36:00



Weekje Wetenschap: Honours #4.

Als laatste onderdeel onderdeel van mijn (voorlopige) literatuuronderzoek deel ik deze week mijn bevindingen rondom het thema subcultuur met jullie. De wetenschappelijke updates moesten de laatste paar weken helaas plaats maken voor tentamens, maar nu ik deze zonder al te veel kleerscheuren heb overleefd, is het weer tijd voor mijn wekelijkse updates! In de update van vandaag lees je onder meer over twee onderzoeken naar de bear-subcultuur, een tekst over emo's en een onderzoek naar de relatie tussen homoseksuele mannen en sneakers. Want ja: zelfs deze relatie is niet eenduidig. 

Homo's en hun beren: een subcultuur voor de outcasts
Toen ik in eerste instantie zocht naar teksten over subculturen binnen de homogemeenschap waren de teksten hierover schaars. Wanneer ze wel bestonden, behandelden ze vaak de leerscene of de bear-subcultuur. Beide artikelen die ik over deze subcultuur gelezen heb, gaan er vanuit dat de mannen die zich onder deze subcultuur scharen zich afzetten tegen de mainstream homogemeenschap waar een haarloos, slank lichaam de norm is. Deze scene kwam op eind jaren '70 en begin jaren '80. In deze periode (waarin HIV/AIDS een groot probleem waren) werden deze brede lichamen geërotiseerd en geassocieerd met een goede gezondheid.  De beren presenteren een ideaalbeeld van mannelijk en volwassen, waarbij lichaamsbeharing en een breder postuur een grote rol spelen. Hiermee presenteren zij een nieuw schoonheidsideaal, wat ervoor zorgt dat mannen die niet geaccepteerd worden in de mainstream homogemeenschap hier hun plek kunnen vinden. 

Een van de teksten zegt wel terecht dat hoewel de gemeenschap ooit ontstond uit een ideaal waar het uiterlijk een minder centrale rol moest spelen, een bear-uiterlijk niet vanzelf ontstaat en ook iets is wat bewust aangemeten kan worden. In een van de teksten is er zelfs sprake van een soort 'kostuum' wat bewust toegeëigend kan worden. Daarnaast heeft ook in deze gemeenschap de gespierde beer aan terrein gewonnen, waardoor bepaalde stigma's (de angst om onaantrekkelijk te zijn of buiten de boot te vallen) weer bevestigd lijken te worden en een deel van de mannen weer buitengesloten dreigt te worden. 

De emo's: het omarmen van de vrouwelijkheid 
In de tekst over emo's wordt een onderscheid gemaakt tussen drie verschillende soorten: de oorspronkelijke emo, de extremere opvolger hiervan en de gay emo. De emo is niet alleen sterk verbonden met muziek, maar ook met een levensstijl waar emoties een grotere rol spelen. Denk daarnaast op kleedgebied aan nadrukkelijk aanwezige 'bangs', het gebruik van eyeliner en een meer getailleerde kledingstijl (ten opzichte van de meer 'baggy' look). De tweede soort emo's maakte dit uiterlijk nog extremer, tot ergernis van de oorspronkelijke emo's. Bij de laatste soort emo's lijken queer en emo bijna elkaars synoniem te zijn, volgens de auteur. Deze soort emo is androgyn, ongemakkelijk en ongehoorzaam. De buitenwereld denkt bij deze soort ook vaak aan automutilatie. Deze soort is volgens de auteur een nadrukkelijke uitdaging van de huidige opvatting van masculiniteit, doordat zij allerlei grenzen overschrijden. Volgens mij is dit ook bij de andere varianten het geval (wordt lang haar en het gebruik van make-up niet per definitie geassocieerd met vrouwen?). 


Hoewel homo's vaak kiezen voor het aannemen van een hypermasculiniteit - zoals je zou kunnen beargumenteren bij de bear-subcultuur - zetten de gay emo's zich hier tegen af. Zij kiezen ervoor om zich in het schemergebied te bevinden tussen man en vrouw, wat ervoor zorgt dat veel mensen hen vaak niet begrijpen. Echter is het ook een beeld dat we bijvoorbeeld terugzien bij heteroseksuele rocksterren, wat het definiëren of afbakenen van de groep wellicht wel weer extra lastig maakt. In hun uiterlijk lijken ze eerder op de dunne, androgyne mannen in het AIDS-tijdperk. Hoewel het mainstream homo-ideaalbeeld dus draait om een gespierd, dun en mannelijk lichaam, ondermijnt de gay emo dit direct door een alternatief uiterlijk te presenteren. Zij lijken hun vrouwelijkheid te omarmen en zo - evenals de beren - een veilige plek te bieden aan mensen die zich niet in het mainstream ideaalbeeld van schoonheid kunnen of willen vinden. 

Zelfs sneakers zijn niet meer onschuldig
In het laatste artikel gaat het weliswaar niet concreet over subcultuur, maar wordt er wel gesproken over de verhouding tussen sneakers en diverse subculturen. Mode wordt gebruikt om bepaalde codes zichtbaar te maken voor een bepaald publiek, terwijl deze onzichtbaar blijven voor de grotere menigte. Door de eerste groep (butch subculture) werden sneakers afgewezen, omdat zij vrouwelijk zouden zijn doordat zij geassocieerd werden met homoseksuelen op homo-ontmoetingsplaatsen die tijdens hun seksuele escapades sneakers droegen om hun goede schoenen niet te beschadigen. De combinatie tussen onderdanige homoseksuelen en sneakers werd gezien als minder mannelijk en minder machtig (en dus vrouwelijk). Laarzen werden daarentegen gezien als mannelijk en gewenst. 

Met de komst van de zogenaamde gay clone - een middenklasse, witte homoseksueel die hoewel hij uit de kast was toch een masculien leven leidde - werden de sneakers weer omarmt. Zij zagen sneakers als masculien (en dus gewenst) met als voornaamste voorbeeld de Jock, een sportieve homoseksueel die langzamerhand uitgroeide tot het homoseksuele ideaalbeeld. Deze jock verzette zich enerzijds tegen de vrouwelijkheid van het homoseksuele stereotype, maar zette zich tegelijkertijd ook af tegen de hypermasculinteit van de gay clones. 
De laatste subcultuurgroep (de fetisjisten en de skinheads) zien sneakers wel als mannelijk, maar verzetten zich tegen de dominante, mannelijke cultuur. De skinheads keken naar de werkende klasse voor hun visie op mannelijkheid, net als de butch subcultures en omarmden naast de laarzen ook de sneakers. De homoseksuele fetisjisten zagen sneakers als mannelijk, maar zien zichzelf wel als directe tegenhanger van de mainstream masculiniteit.


Concluderend
Zoals ook beschreven wordt in het boekhoofdstuk van Shaun Cole in A Queer History of Fashion: From the Closet to the Catwalk bevinden homoseksuelen zich dus op een voortdurend spanningsveld tussen hypermasculiniteit (de bears, de butch-subcultures) en vrouwelijkheid (emo's). Hierbij spelen bepaalde visuele codes een belangrijke rol en is het  van de omgeving afhankelijk of deze gelezen kunnen worden. Zo beschreven veel van de mannen in de bear-subcultuur dat zij gemakkelijk doorgaan voor heteroseksuele mannen, doordat zij een zeer mannelijk uiterlijk hebben. In een homoseksuele omgeving echter zullen zij makkelijker te 'ontdekken' zijn als homoseksuele mannen. Om niet volledig onzichtbaar te zijn, kiezen enkelen van de geïnterviewden er bijvoorbeeld voor om andere visuele codes (bepaalde ringen, stickers op auto's) toe te passen om hun identiteit toch te onthullen. 

Derek 




You Might Also Like

0 reacties